Artikelen

Gedragsregulering | Triggers

by Wim Bielderman on 17 december 2020 Reacties uitgeschakeld voor Gedragsregulering | Triggers
Triggers, iedereen heeft ze! Ze zijn er in allerlei soorten en maten; van klein en onbeduidend tot heftig met grote gevolgen. Positief of negatief; helpend of niet-helpend. Als je getriggerd wordt, zijn jouw beleving van de situatie en jouw reactie daarop niet passend bij de reële situatie. In dit artikel gaan we in op enkele achtergronden van niet-helpende triggers.

Emoties en gevoelens

Emoties vullen ons gevoelsleven. Emoties zorgen voor verbinding. Emoties laten ons soms stijgen tot grote hoogte en op andere momenten afdalen naar diepe dalen. Emoties laten ons beleven, emoties geven ons het gevoel te leven!
Emoties voegen bovendien een extra dimensie toe aan de realiteit, die we soms anders ervaren dan dat deze werkelijk is. Duiken we in emotie,  dan wordt de werkelijkheid intenser ervaren.

Daarnaast zijn emoties ook nog eens gigantisch besmettelijk, in goede en in kwade dagen…

Waarden

Iedereen is uniek. Daardoor hanteert ook iedereen andere waarden in het leven. Waar voor de één onafhankelijkheid een groot goed is, is voor de ander het maken van verbinding juist belangrijk. Deze waarden leveren onderling soms veel onbegrip en gedoe op. Als je een conflict hebt met iemand, dan is de oorzaak daarvan regelmatig een verschil in waarden. De kans is groot dat je allebei denkt… HOE KUN JE ZO ZIJN! De meeste mensen hechten belang aan meerdere waarden; twee à drie daarvan wegen bovengemiddeld zwaar. Dat zijn de primaire waarden. Als één van deze waarden in het gedrang dreigt te komen, word je getriggerd.

Ervaringen

Dat iedereen uniek is wordt onder meer door onze levensloop geïllustreerd. Er is niet één levensloop exact hetzelfde. Onze eigen levensloop bepaalt mede wie we zijn, hoe wij ons voelen, wat wij denken en ook hoe we ons gedragen. Heftige negatieve ervaringen uit het verleden kunnen worden omgezet in triggers in het heden. Als iemand in een situatie komt waarvan het brein vindt dat deze lijkt op een heftige negatieve ervaring uit het verleden, dan doet de situatie in het hier en nu hem herinneren aan dat [mini]trauma. De herinnering aan dit [mini]trauma kan de emotie in heftige mate beïnvloeden; je beleeft het trauma als het ware weer opnieuw. Je reactie is dan vaak niet meer passend bij de reële situatie in het hier en nu, maar heeft meer te maken met de ervaring uit het verleden. Je wordt getriggerd.

TRIGGER, wat gebeurt er precies? #Breinologie

Het brein van ons werkt optimaal als het genoeg mentale energie [rust, slaap, voeding, zuurstof] tot zijn beschikking heeft én tot op zekere hoogte emotioneel vrij is. Op deze momenten heb je alleen nog motivatie nodig. Het brein kan dan alle taken die van hem worden verwacht efficiënt afhandelen. Word je getriggerd, dan ervaar je een heftige emotie. Die emotie doet een aanslag op je breincapaciteit. Hoe heftiger de trigger, des te groter de aanslag op het brein. In het ergste geval schiet het brein in de ‘noodtoestand’. Je bevriest, vlucht of gaat – soms letterlijk – het gevecht aan. Het brein heeft op dergelijke momenten geen enkele capaciteit meer over om te doen wat er van hem wordt verwacht.

Dat willen we natuurlijk het liefst voorkomen, maar hoe?

Wil je toewerken naar een gedragsverandering, dan is het belangrijk dat de leerling zelf hiervoor gemotiveerd is. Zonder motivatie geen resultaat; dat geldt zeer zeker bij gedragsverandering! Is leerling gemotiveerd om zijn gedrag te onderzoeken en aan te pakken, dan is de Welbevindingsgrafiek een handig hulpmiddel. Hiermee breng je samen het verloop van de trigger in beeld. Als dat duidelijk is, kan gezocht worden naar een manier om de trigger te ontmantelen: het Als-dan-plan. Hiermee kun je het brein leren anders te reageren op de trigger. Daardoor kun je voorkomen dat het brein de volgende keer weer in de noodtoestand schiet. #gedragsverandering #als-dan-plan

De Downloads

De Welbevindingsgrafiek en andere hulpmiddelen zijn te downloaden via https://www.ontwikkeltaal.nl/downloads/

Wil je meer inzicht in de achtergronden van gedrag, een mogelijke aanpak hiervan en beschikbare effectieve hulpmiddelen? Kijk dan op www.ontwikkeltaal.nl voor ons complete aanbod van downloads en teamtrainingen.

Wim BieldermanGedragsregulering | Triggers