Wim Bielderman

Welbevinden in de klas

by Wim Bielderman on 27 juli 2020 Reacties uitgeschakeld voor Welbevinden in de klas

Een leerling komt pas echt tot leren in de klas als deze zich gezien, gehoord en geaccepteerd voelt; het komt de mate van welbevinden van de leerling ten goede. Als leerkracht heb je hierin een sleutelrol. Je kunt hierin aanzienlijk meer bereiken dan je misschien denkt.

De mate van welbevinden in een klas is sterk afhankelijk van het heersende pedagogische klimaat. Maar andersom is dit ook het geval! Als leerlingen individueel een groot (gevoel van) welbevinden ervaren, heeft dit een positief effect op het geheel. Als je dus investeert in alle leerlingen als individu en in de groep in zijn geheel, vergroot je de kans op een open, veilig en kansrijk klassenklimaat. De Cirkel van Welbevinden geeft inzicht in de betekenisvolle aspecten rondom welbevinden in de klas en jouw rol als leraar.

De cyclus van gevoel, gedachten en gedrag

De mate van welbevinden is primair afhankelijk van de cyclus van gevoel, gedachten en gedrag.

  • Gevoel: ontstaat op basis van interne prikkels, externe prikkels en emoties.
  • Gedachten: de onbewuste en bewuste denkprocessen.
  • Gedrag: internaliserend of externaliserend gedrag.

Deze cyclus bepaalt hoe jij je op dat moment voelt, wat je denkt en hoe je handelt. Als je dus als leerkracht gedrag wilt veranderen kun je dit bereiken door de prikkeltoevoer, het gevoel en de gedachten te beïnvloeden. Maar hoe doe je dat?

De ontwikkelkrachten

De cyclus van gedrag van leerlingen kan structureel en effectief positief beïnvloed worden. Dit wordt bereikt door de ontwikkelkrachten van de leerlingen – zelfvertrouwen, zelfbewustzijn, veerkracht en doelgerichtheid – te verstevigen.
Deze ontwikkelkrachten zijn de bouwstenen voor positief, evenwichtig en constructief gedrag.

Vanuit welke houding kun je dat nu het beste doen?

Het vergroten van de ontwikkelkrachten kun je het beste doen vanuit positieve emoties, cognitieve empathie, betekenisvolle situaties en betrokkenheid.

Emoties zijn enorm besmettelijk! Als je als leraar veelvuldig vanuit positieve emoties werkt, zal dit dus aanstekelijk zijn voor jouw omgeving, de leerlingen.

Jouw interactie als leraar wordt aanzienlijk effectiever als de leerling verbondenheid ervaart; empathie. De wenselijke houding van een leraar is het tonen van cognitieve empathie. Deze vorm van empathie houdt in dat je de leerling bijstaat vanuit rationele overwegingen [in plaats van emotionele]. Cognitieve empathie wordt ook wel professionele empathie genoemd.

Tot slot: een leerling staat enkel open voor ondersteuning en begeleiding op die momenten dat het voor hem of haar er toe doet. Deze sleutelmomenten zijn het herkennen waard!

Geluk is houden van dat wat je hebt! | welbevinden

Voor informatie over ons trainingsaanbod Gedrag, Prikkelverwerking en Pedagogisch klimaat ga naar:

read more
Wim BieldermanWelbevinden in de klas

De Interactie-U | Klassenklimaat & Pedagogische tact

by Wim Bielderman on 20 maart 2020 Reacties uitgeschakeld voor De Interactie-U | Klassenklimaat & Pedagogische tact

Een open, veilig en kansrijk klimaat voor iedereen! Wie streeft daar nu niet naar in zijn eigen klas? Toch is dit niet altijd even vanzelfsprekend en eenvoudig te realiseren.

Klassenklimaat
Het primaire gereedschap dat onderwijsprofessionals bezitten om deze doelstelling  te behalen is INTERACTIE. Met interactie kunnen we invloed uitoefenen op de sfeer in de klas. In alle gevallen waarin we dat goed doen, ook in de ogen van de leerling, wordt het ook wel pedagogische tact genoemd.

Ontwikkeling Pedagogische tact
Vaak wordt pedagogische tact weggezet als een ongrijpbaar begrip. Je hebt het, of je hebt het niet. Niets is minder waar! Pedagogische tact is prima te ontleden, pedagogische tact kan ook prima doorontwikkeld worden. Als je het bewustzijn en de vaardigheden vergroot van alle factoren die van invloed zijn op het tact, dan vertaalt zich dat onherroepelijk in ontwikkeling van datzelfde pedagogische tact!

Jouw favoriete leerkracht
Vraag het aan leerlingen en studenten maar ook aan personen die [al lang] niet meer naar school gaan, iedereen heeft wel een favoriete leraar. Maar wat maakt nu precies dat die leraar de favoriete leerkracht is geworden? Doe zelf onderzoek en bekijk ‘Mijn favoriete leraar’.

Wees jezelf, er zijn al zoveel anderen….

De interactie-U
Om alle facetten rondom pedagogische tact in kaart te brengen is de interactie-U ontwikkeld.  Deze tool is als ware een wandelroute langs alle bezienswaardigheden van het pedagogische tact. Bij alle elementen van het tact wordt even stilgestaan.

In alle gevallen waarin we het goed doen, ook in de ogen van de leerling, wordt dat ook wel pedagogische tact genoemd.

De aanleiding
Als je tot interactie overgaat in de klas is er meestal iets gebeurd of juist niet gebeurd. Er is iets gevallen, er wordt verstorend gedrag vertoond, er wordt niet opgelet, enzovoort. De ene leraar reageert hierop door  als een soort ‘damage controller’ door de klas te rennen om te redden wat er te redden valt. Een ander zit na te kijken terwijl de hele klas rondom hem wordt afgebroken. Tussen die twee uitersten zijn nog heel veel andere reacties mogelijk. Maak voordat je tot interactie overgaat bewust een afweging: moet ik tot actie overgaan? Wat is een gepaste actie?

Onderzoek
Als je er ervoor hebt gekozen om tot interactie over te gaan is de eerste stap het uitstellen ervan, bewust worden van het oordeel dat je hebt en dit opschorten. Het oerbrein van ons stempelt direct een oordeel op elke situatie, het koppelt dingen die wij [denken te] weten aan nieuwe situaties. Vaak erg handig, behalve als het gaat om interactie met mensen. Om een goed beeld te krijgen van een situatie is het belangrijk om dit oordeel even te parkeren. Zo kun je de situatie feitelijk onderzoeken: wat gebeurt er en wat en wie zit er achter? In hoeverre is de prikkelverwerking van invloed? Is er sprake van onder- of overprikkeling? Wat zijn de veelvoorkomende achtergronden van gedrag?

bewust worden van het oordeel, en dit opschorten. ….

Ik
Er is onderzoek gedaan naar de achtergronden van tact. In alle gevallen waarin een leerling of student een aanpak van een onderwijsprofessional als pedagogisch tactisch omschrijft is de leraar met volle aandacht betrokken bij het moment. Maar hoe doe je dat? En wat houdt met volle aandacht en optimaal zelfbewustzijn aanwezig zijn voor jou in?

De ontwerpfase
Deze laatste fase van de interactie-u is wat mij betreft het interessantst. Hoe vertaal je nu alles wat je hebt waargenomen in de klas in een gepaste actie? En interessanter nog, welke wetmatigheden rondom gedrag kunnen je hierin ondersteunen? In dit deel wordt naast inzicht met name handelingsperspectief aangeboden!

Met welke woorden en welke non-verbale signalen ga ik de interactie vormgeven?

Ontwikkeltaal
De laatste stap van de interactie-u is het bepalen van de taal. Met welke woorden en welke non-verbale signalen ga je de interactie vormgeven? Hoe zorg je ervoor dat jouw actie doelmatig is? Hoe kom je tot pedagogische tact?

Voor informatie over ons trainingsaanbod Gedrag, Prikkelverwerking en Pedagogisch klimaat ga naar:

read more
Wim BieldermanDe Interactie-U | Klassenklimaat & Pedagogische tact